Vì thế, theo ý kiến của nhiều chuyên gia kinh tế tại Hội thảo  “Hướng tới các giải pháp thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội sau khủng hoảng tài chính toàn cầu” được tổ chức ngày 9/7, chúng ta cần theo dõi những diễn biến tình hình để sớm nhận ra sự phục hồi diễn ra trong lĩnh vực nào và ở đâu, từ đó kịp thời tận dụng những cơ hội. 

Theo dõi sự phục hồi để tận dụng cơ hội

Ông Vũ Khoan, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ cho rằng, sự  phục hồi của các nền kinh tế sau khủng hoảng sẽ không cùng một lúc ở trong mọi lĩnh vực và ở mọi quốc gia mà sẽ xuất hiện ở nước này hay nước khác, lĩnh vực này hay lĩnh vực khác, tại các thời điểm khác nhau. “Việt Nam chịu ảnh hưởng sâu của kinh tế toàn cầu, do đó cần phải theo dõi sự hồi phục để tận dụng cơ hội”- ông Khoan nói.

Cũng theo ông Vũ Khoan, sau cuộc khủng hoảng toàn cầu sẽ  có 6 vấn đề nảy sinh và có tác động mạnh mẽ. 

Đó là việc, sau các cuộc khủng hoảng, cơ cấu kinh tế của nhiều quốc gia và toàn cầu sẽ thay đổi. “Chúng ta chưa có căn cứ để dự báo nó sẽ phát triển như thế nào. Nhưng chí ít do đặc thù của cuộc ảnh hưởng lần này có sự liên quan tới 2 cuộc khủng hoảng khác nữa là khủng hoảng khí hậu và khủng hoảng năng lượng. Do đó trước mắt chúng ta thấy nhen nhóm xu hướng hướng mạnh về những kỹ thuật tiết kiệm năng lượng và thân thiện với môi trường. Chúng ta cần phải theo dõi dự báo chiều hướng cơ cấu kinh tế sẽ chuyển hóa như thế nào để sắp xếp lại cơ cấu của chúng ta về sản xuất cũng như xuất khẩu”- ông Khoan cho biết.

Thứ hai, lạm phát toàn cầu rất có thể sẽ xuất hiện trở lại. Vì các quốc gia đều tung ra các gói kích cầu để đối phó với khủng hoảng. Tất cả các quốc gia đều đứng trước nguy cơ thâm hụt ngân sách rất cao. Đây là mầm mống của lạm phát có thể nảy sinh. Giá cả trên thị trường thế giới có khả năng xáo động trở lại.

Thứ ba, chúng ta phải đối phó với xu thế bảo hộ mậu dịch đang tăng lên mạnh mẽ. Đi cùng với đó, các nước có tiềm lực mạnh, lượng hàng lớn chưa tiêu thụ được trong khủng hoảng sẽ tung ra sau hậu khủng hoảng sẽ tạo ra sự cạnh tranh gay gắt hơn bây giờ rất nhiều

Tài chính tiền tệ quốc tế cũng sẽ thay đổi. Sự giám sát của từng quốc gia và sự giám sát trên phạm vi toàn cầu với hệ thống tài chính ngân hàng sẽ thắt chặt lại. Giá trị đồng USD bị thách thức, xuất hiện những tính toán mới. Bên cạnh đó, vị trí  của các nền kinh tế cũng sẽ có những thay đổi sâu sắc.

Làm gì sau khủng hoảng?

Vấn  đề đặt ra cho nền kinh tế Việt Nam là cần phải làm gì sau khủng hoảng để bắt nhịp với nền kinh tế thế giới và nhanh chóng lấy lại tốc  độ tăng trưởng cao. Theo ông Vũ Khoan, có 8 vấn  đề cốt lõi với những giải pháp cụ thể đi kèm cần được thực hiện sau khủng hoảng. Trong đó quan trọng là, thực hiện các biện pháp thúc đẩy xuất khẩu, cơ cấu nguồn hàng... Bên cạnh đó, cũng cần tích cực thực hiện những chủ trương, biện pháp để cải thiện môi trường đầu tư nhất là những thủ tục hành chính, chuẩn bị kết cấu hạ tầng...

Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, ông Trần Đình Thiên phân tích, về  đại thể, có ba nhóm tác động đến nền kinh tế Việt Nam. Một là, tác động khủng hoảng ngắn hạn, làm cho nền kinh tế và xã hội gặp rất nhiều khó khăn, cộng hưởng với những khó khăn to lớn trong hai năm gia nhập WTO mà nền kinh tế còn chưa thoát ra khỏi khi khủng hoảng kinh tế thế giới ập đến. Tại sao trong hai năm sau gia nhập WTO, Việt Nam lại gặp nhiều khó khăn như vậy, cái cộng hưởng của hai năm đó là thế nào? Sau khủng hoảng có thể ta sẽ thoát khỏi khủng hoảng, nhưng những điểm yếu của cơ cấu mà mô hình tăng trưởng không hiệu quả để lại còn nguyên, thậm chí còn nghiêm trọng hơn. Đây là câu chuyện lớn phải được kiểm điểm, đánh giá một cách nghiêm túc. Hai là, phải coi việc tái cấu trúc trong bối cảnh hậu khủng hoảng như một cơ hội. Nhưng có hội này cần được hiểu thế nào, lấy cái gì để làm và làm những việc gì để tận dụng cơ hội đó lại là điều cần bàn…

Từ những phân tích này, ông Thiên cảnh báo: "Việt Nam cần tránh trở thành điểm đến của những công nghệ lạc hậu. Công nghệ lạc hậu giá rẻ gắn liền với nguồn nhân lực chất lượng thấp, sẽ là thảm họa. Do đó, cần nắm bắt cơ hội để thu hút được luồng di chuyển công nghệ cao".