Một số nhà phê bình cảnh báo rằng đây là một ví dụ của việc các bậc cha mẹ gây thêm áp lực người lớn cho trẻ. Nhưng các bậc phụ huynh lại tranh luận rằng họ làm việc này cũng chỉ vì tương lai của gia đình.

Nhờ nhà tư vấn chỉ dẫn nghề nghiệp cho con

Năm ngoái, John Cameron (thành phố Rolling Meadows, bang Illinois, Mỹ) đã rất bối rối khi phải lựa chọn nghề nghiệp tương lai. John thích trở thành bác sĩ phẫu thuật, nhưng nghề kỹ sư cũng là một lựa chọn hấp dẫn. Cậu học sinh trung học 16 tuổi bắt đầu cảm thấy áp lực chọn hướng đi sau này. John sợ rằng khi vào đại học mình sẽ lúng túng chuyển từ chuyên ngành này sang chuyên ngành khác.

Ý nghĩ này khiến John vô cùng lo lắng. Bà Laura, mẹ John, cũng rất lo vì bà không muốn con trai phải mất 5-6 năm mà vẫn chưa lựa chọn được công việc tương lai trong khi chi phí học đại học ngày càng tăng. Bà Laura quyết định chủ động hơn bằng việc đưa John tới một công ty tư vấn nghề nghiệp để họ kiểm tra các kỹ năng của John nhằm giúp cậu chọn lựa công việc một cách tốt nhất.

Với khoản tiền 800 USD, John được làm các bài kiểm tra năng lực kéo dài trong hai ngày. Sau khi các kết quả được tính toán, hai mẹ con John phải ngồi cùng nhà tư vấn của tổ chức tư vấn và đánh giá nghề nghiệp Career Vision suốt hai giờ để chọn nghề thích hợp cho John.

Theo MSN, chính những thời kỳ khó khăn về kinh tế và chi phí học đại học leo thang đã khiến các bậc cha mẹ Mỹ tích cực hơn trong việc giúp con chọn mục tiêu nghề nghiệp. Như vậy, họ sẽ tránh việc phải lãng phí một khoản tiền lớn cho ngành học mà con họ không hứng thú.

Rich Feller, giáo sư tư vấn và phát triển nghề nghiệp tại Trường Colorado State, nhận định học phí và khoản vay nợ để đi học đã “đánh động” các bậc cha mẹ khi mà chính sự ổn định nghề nghiệp của họ gặp nhiều thách thức. Không còn cái thời mà sinh viên học chuyên ngành nào cũng dễ dàng phù hợp với một số việc nhất định hoặc các chương trình đào tạo quản lý.

Sean Covey, tác giả cuốn 7 thói quen của những teen làm việc hiệu quả, bổ sung khi thị trường toàn cầu tiến triển hơn, trẻ em Mỹ không chỉ phải cạnh tranh với nhau để có nghề nghiệp tốt, mà còn phải cạnh tranh với cả những đối thủ đến từ Trung Quốc và Ấn Độ. Theo Sean Covey, thông thường trẻ từ 13-18 tuổi không lắng nghe cha mẹ và nhà tư vấn sẽ giúp các em định hướng đúng.

Bố mẹ cũng cần hỏi ý kiến trẻ

Với những người ủng hộ việc kiểm tra năng lực và tư vấn nghề nghiệp cho teen, đây là việc giúp trẻ hiểu tại sao mình cần học những gì đang được dạy ở trường. Peg Hendershot, giám đốc Tổ chức Career Vision, cho rằng trẻ cần hiểu rằng việc học chuẩn bị cho các em có được thành công trong tương lai.

Trong khi đó, nhà tâm lý Aaron Cooper ở Viện Gia đình thuộc Trường Đại học Northwestern rất lo lắng trước xu hướng ép con chọn việc sớm của các bậc cha mẹ Mỹ. Theo Aaron, việc chọn nghề nghiệp trước khi vào đại học bắt buộc trẻ phải thu hẹp sự tập trung của các khả năng của mình ngay từ khi còn nhỏ.

Tại sao không để trẻ vào đại học và khám phá mọi thứ mà không bị áp đặt quan điểm? Aaron nhận định đây là một phần của việc quá tập trung vào thành công, các bậc cha mẹ “gia công” quá nhiều vào cái trước đây là tiến trình tự nhiên.

Tất nhiên, cũng có một số trẻ mới lớn có đam mê sâu sắc về một nghề nghiệp nào đó ngay từ khi còn nhỏ. Nhưng nói chung hầu hết chúng ta đều phải nhìn ngó khắp mọi nơi để xem xem mình thích cái gì.

Nhà tâm lý Madeline Levine cho rằng thay vì cho trẻ đi tư vấn nghề nghiệp hay kiểm tra năng lực, các bậc cha mẹ nên hỏi con xem chúng thích làm gì và nói chuyện với con về các lựa chọn của chúng. Đồng thời các bậc cha mẹ nên tạo điều kiện để cho con có nhiều kinh nghiệm khác nhau. Tiến sĩ Levine khuyên các bậc cha mẹ nên đưa con đi bảo tàng, tới rạp hát… để chỉ cho con xem thế giới và để con nhận ra mình muốn gì.

Khi trẻ đã có được sự quan tâm đến một nghề nghiệp nào đó, các bậc cha mẹ cần tìm hiểu thêm về nghề nghiệp đó cũng như xu hướng phát triển của nghề này trong tương lai, xem xem nghề này có nguy cơ bị “tuyệt chủng” hay không.

Về phần mình, trẻ mới lớn nên trò chuyện với những người đang làm trong lĩnh vực mà các em yêu thích để có thêm thông tin.