Nhiều người trong số chúng ta ước mơ một lúc nào đó chúng ta có
thể được thăng tiến đã bấy lâu mong đợi. Hãy tưởng tượng đó là trường
hợp của bạn: một bước tiến lớn trong nấc thang sự nghiệp của bạn, trách
nhiệm lớn hơn, quản lý nhiều nhân viên hơn và tăng lương đột biến.
Tất cả đều xảy ra quá nhanh chóng: người tiền nhiệm của bạn trao
quyền cho bạn quá nhanh, bạn gặp mặt nhân viên mới của mình và những
người cùng cương vị, và ông chủ của bạn đặt ra mục tiêu cho bạn trong
năm nay. Sau cơn sóng gió trong vài ngày, bạn bước vào chỗ làm việc mới
của mình (nếu bạn thực sự là người may mắn), ngồi vào chiếc ghế của mình
và tận hưởng thành công.
Nhưng điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? Đối với bất kỳ ai đã từng ở vào
hoàn cảnh này, câu trả lời là không trung thực. Bởi vì từ thời điểm này,
bất kỳ điều gì xảy ra là trách nhiệm của bạn. Bạn là ông chủ mà. Bạn
phải có những quyết định khó khăn, có phán xét qua điện thoại và có lẽ
thậm chí xác định vai trò của chính bạn. Và sẽ có vô số sự mong đợi
không được nói ra - từ nhân viên, người đồng cương vị, và ông chủ của
bạn - mà bạn sẽ biết chính xác điều gì cần phải làm.
Một vài giám đốc điều hành rất tự tin không thể lay chuyển được lao
thẳng vào hành động, nhưng đối với hầu hết các nhà lãnh đạo mới, đây là
một thời điểm luôn lo âu và không chắc chắn không thể nói ra. Nghịch lý
thay, chiến thắng lớn nhất trong sự nghiệp của họ lại được định rõ bởi
chính sự đơn độc của họ. Và đối với một số người, điều đó về mặt tâm lý
có thể lại rất gây lo âu.
Take Antony, 35 tuổi, mới được bổ nhiệm vào ban quản trị sau thành
công xuất sắc của anh với vai trò là giám đốc marketing của một công ty
FTSE 250 (một trong 250 công ty lớn nhất có cổ phiếu được niêm yết tại
thị trường chứng khoán London). Anh đã thăng tiến một cách bất ngờ về
cấp bậc và được chủ tịch hội đồng quản trị đề cử làm CEO giám đốc điều
hành kế tiếp.
Sau một vài ngày bận rộn, anh phải tham gia cuộc họp hội đồng quản
trị đầu tiên. Khi anh bước vào phòng họp quản trị, anh cảm thấy một cảm
giác tách biệt bất thường từ khung cảnh xung quanh anh. Anh cảm nhận
được lời chào và chúc mừng anh từ những khuôn mặt quen thuộc, nhưng vì
một lý do nào đó, anh không thể nghe thấy họ đang nói gì - đó như thể là
có một lớp cửa kính đang chia cắt anh ấy và họ. Anh đang nhìn thấy họ
nói nhưng lại không thể nghe thấy họ đang nói điều gì.
10 phút sau, khi họ ngồi xung quanh chiếc bàn họp, anh bắt đầu cảm
thấy chóng mặt. Tim anh đập mạnh và anh vã mồ hôi. Sau đó anh bắt đầu
nhận thấy rằng căn phòng trở nên yên lặng và rằng mọi người đang nhìn
anh. Chủ tịch nhìn chăm chú vào anh và lặp lại một câu hỏi. Đột nhiên bị
bao trùm bởi sự lo lắng, anh đứng bật dậy, đẩy ghế ra xa và lao ra cửa.
Chỉ khi anh cảm thấy một luồng không khí lạnh ở trên mặt mình bên ngoài
toà nhà, anh mới có cảm giác sự hãi giảm bớt đi.
Quay trở lại phòng họp quản trị, chủ tịch hội đồng quản trị hỏi điều
gì vừa xảy ra. Antony mà họ biết cho đến thời điểm này - là một nhà lãnh
đạo tài năng với hồ sơ công việc tốt, một tính cách hấp dẫn, và một cái
đầu lạnh giá trong cơn khủng hoảng - đã vừa chạy trốn ra khỏi phòng chỉ
sau vài câu hỏi thực tế rất đơn giản. Đó không phải điều họ mong đợi
trong ngày đầu tiên với vai trò là một thành viên của hội đồng quản trị.
Một ngày hoặc muộn hơn, Antony cảm thấy có thể giải thích điều gì đã
xảy ra với một đồng nghiệp. Trong khi anh đáng ra phải cảm thấy rất tự
tin ngay từ đầu, khi anh bước vào phòng họp hội đồng quản trị anh bắt
đầu thấy sợ hãi, có cảm giác rằng mọi người mong đợi rằng anh biết phải
làm gì, phải nói gì và phải mong muốn gì. Lo sợ anh sẽ không thể kiểm
soát được nỗi sợ hãi, anh đã rời khỏi phòng họp càng nhanh càng tốt. Anh
cố gắng tìm hiểu tại sao anh lại có hành động như vậy.
Cuối ngày hôm đó mọi việc đã sáng tỏ. Lần cuối cùng anh cảm thấy sợ
hãi như vậy là sau cái chết của cha anh 15 năm trước đây: anh đã không
biết phải làm gì sau đó, nhưng anh phải chống chọi với cảm giác tương tự
về sự mong đợi của gia đình. Vượt qua nỗi đau đó, anh đã hành động như
thể anh biết mình phải làm gì, mặc dù từ bên trong sâu thẳm anh luôn có
cảm giác sợ hãi.
Rõ ràng là cương vị mới của anh đã gây ra một nỗi lo lắng có mức độ
tương đương với việc đã khơi dậy cảm giác sâu lắng và bất ổn của anh từ
quá khứ. Rất may là, Antony đã khôi phục lại được khả năng thư thái của
mình và thành công với cương vị mới. Thật vậy một số giám đốc điều hành
đã làm cho các nạn nhân rơi vào một nỗi lo sợ bao trùm mà làm cho họ đi
chệch hướng ngay chính thời điểm khi mà sự nghiệp của họ đáng nhẽ phải
đi lên như diều gặp gió.
Vì vậy cần phải làm những gì? Sau cuộc nói chuyện của tôi với một số
nhà lãnh đạo trong tình huống này và từ những kinh nghiệm của bản thân
tôi, tôi đề xuất bạn xem xét một số câu hỏi sau đây:
- Nguồn hỗ trợ của bạn ở đâu? Liệu bạn có một người bạn, người thầy
hoặc huấn luyện viên để dựa vào trong một vài tháng đầu tiên trong vai
trò cương vị mới của bạn?
- Kế hoạch của bạn trong vài tháng đầu tiên là gì?
- Đâu là ưu tiên của bạn ở cương vị mới? Bạn cần phải làm gì để
đạt thành công trong tuần, tháng, hoặc quý đầu tiên? Có phải bạn ưu tiên
tập trung vào các nhiệm vụ, mục tiêu, con người, cơ cấu, văn hoá công
ty, tình trạng hoặc tầm nhìn?
- Ấn tượng cá nhân nào mà bạn muốn tạo ra ngay từ đầu? Những giá
trị của bạn là gì và phong cách lãnh đạo của bạn là gì?
- Điều gì thuộc và không thuộc tầm kiểm soát của bạn? Bạn sẽ làm
gì để điều hoà chính mình với chúng?
- Bạn cần phải cân bằng ra sao giữa các công việc như quan sát,
lắng nghe và đặt câu hỏi và giao tiếp, đưa ra quyết định và hành động?
- Ai là người bạn cần phải chịu ảnh hưởng nhất? Ông chủ, cổ đông,
nhóm nhân viên hoặc người cùng cương vị? Và bạn có mạng lưới như thế
nào?
- Bạn có thực sự hiểu văn hoá và chính trị của công ty? Nếu
không, bạn sẽ tìm hiểu như thế nào và ai sẽ là người hướng dẫn bạn?
- Ai sẽ cho bạn sự phản hồi chân thật và có tính chất xây dựng về
hiệu quả làm việc của bạn và giúp bạn hiểu được nhận thức của người
khác về bạn?
- Bạn sẽ dành ra bao nhiêu thời gian cho chính mình để đạt được
viễn cảnh, và phát triển chiến lược và tầm nhìn của mình?
- Đóng góp của bạn cho công ty là gì?
- Bạn hỗ trợ đồng nghiệp, ông chủ và những nhân viên trong nhóm
của bạn như thế nào để đạt được mục tiêu?
Đây là những suy nghĩ của tôi về vấn đề này - thông thường, tôi luôn
hoan nghênh ý kiến và đóng góp của bạn. Đã bao giờ bạn thấy mình ở vào
tình huống gây ra lo lắng tương tự như tình huống nêu trên? Nếu có, bạn
đã làm gì? Và bạn có đề xuất gì cho mọi người nếu gặp phải những tình
huống như vậy?